Thursday, June 8, 2017

හැබෑව නොවෙන්නම්.

වසර කීපයකට පෙර දිනෙක මෙල්බන් නගරයේ උතුරු පලාතේ පිහිටි එක්තරා ශාලාවක පැවති ශ‍්‍රී ලාංකික උත්සවයක් සඳහා ආරාධනා ලැබුවෙමි. මා සමග සිටි අනෙක් ආරාධිත අමුත්තා වූයේ උස සිරුරකට හිමිකම් කියන ප‍්‍රසිද්ධ වයෝවෘධ කලාකරුවෙකි. විවිධ ක්ෂෙත‍්‍රයන්හි දස්කම් පෑ ඔහු මෙල්බන් නගරයට පැමිණ සිටියේ නිවාඩුවකට ය. රට ජාතිය ආගම ගැන ඉතා ඉහළින් කතා කරන ඔහු මා සමග එක මේසයේ වාඩි විය. උත්සවය ආරම්භ වන්නට නියමිත වේලාවට කලින් පැමිණ සිටියේ අප දෙදෙනා සහ තවත් කීප දෙනකුත් පමණකි. නියමිත වේලාව පසුවී පැය බාගයක් ගත වී තිබුණත් උත්සවය ආරම්භ වන පාටක් නැත.

”ලෝකෙ කොතැන ගියත් අපේ මිනිස්සුන්ගෙ මේ නොහැදුණ කම නැති කරන්න නම් බැහැ..” ඔහු මා සමග කියයි ”.. බලන්න .. තවම මේක පටන් ගත්තෙ නැහැ.. මේක උත්සවයකට වෙලාවට සහභාගි වන අයට කරන අපහාසයක්”

ඒ කතාව ඇත්තය. මමද ඔහුට එකඟ වීමි.

එපමණකින් නොනැවතුන අප ප‍්‍රවීණ කලාකරුවා ශ‍්‍රී ලාංකික සමාජයේ සාමාජිකයන් අතර ඇති නොහැදියාව පිලිබඳව උත්සවය ආරම්භ වන තුරුම මා සමග බොහෝ කරුණු කාරණා කීවේ ය. ඔහුගේ දේශනයේදී ද ඒ කරුණු ඉදිරිපත් කළේ ය.

එදා මා ගෙදර ආවේ මේ කලාකරුවා පිළිබඳ ඉතා පැහැදුණ සිතිනි.

මෙයට වසර කීපයකට පෙර මා ලංකාවට ගිය අවස්ථාවක හිතවත් රංග ශිල්පි නිශ්ශංක දිද්දෙණිය මහතා නව නිශ්පාදනයක් ලෙස එළි දක්වන ”පරාස්ස” නාට්‍යයේ මංගල දර්ශනයට සහභාගි වන්නැයි මට ආරාධනා පත් දෙකක් එව්වේ ය. මම ද මගේ හිතවතකු සමගින් ජෝන් ද සිල්වා සමරු රඟහලට ගියෙමි. නාට්‍ය දර්ශනය ආරම්භ වන්නට පෙරම මා පෙර කියූ ප‍්‍රවීණ කලාකරුවා වේදිකාව ආසන්නයේම යම් යම් දේ කරමින් සිටුනු දුටුවෙමි. ඔහු ද මේ දර්ශනය සංවිධානය කරන කණ්ඩායමට අයත්ව සිටින්නට ඇතැයි මම සිතමි.

විවේක කාලයේදී පිපාසයට යමක් බීම සඳහා ජෝන් ද සිල්වා රංග ශාලා පරිශ‍්‍රයේ පිහිටි කුඩා කැන්ටිමට ගියෙමි. (ඔබට මේ කැන්ටිම මතක ඇතැයි සිතමි) එහි මහ සෙනගකි. එහෙත් හැමෝම ඉතා සංවරව පෝලිමක සිටගෙන සිටියේ තම තමන්ගේ වාරය එන තුරුය. මමද පෝලිමට එකතු වී ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් ඉදිරියට යමින් සිටියෙමි. හදිසියේම මගේ උරහිසට උඩින් අතක් පාත් විය.

”ළමයා මට ඔය බීම බෝතල් දෙකක් දෙනවා” අපේ කතානායක ප‍්‍රවීණ කලා කරුවාගේ හඬ මම හොඳින් හඳුනමි. ඔහු අප දෙතුන් දෙනෙකුට පිටුපසින් සිට අපට උඩින් අත දමා බීම බෝතල් දෙකක් රැගෙන යන්නට ගියේ ය.

මට මෙල්බන් නගරයේදී ඔහු කියූ කතාව මතක් විය.

හැබෑව නොවෙන්නම්. ශ‍්‍රී ලාංකිකයන් කියන්නේ කිසිම හැදියාවක් නැති ජාතියක් නෙව.

Saturday, May 20, 2017

දේශපාලන අසහනකාරයෝ

මොකක්දෝ චිත‍්‍රපටයක ප‍්‍රචාරක පුවරුවේ නිලියකගේ පිට පැත්ත පේනවා යයි කියා එය ඉවත් කරන්නට නියෝග කළ ඇමතියකු පිළිබඳ කතාවක් මේ දවස්වල බුකියේ කරකැවෙයි. ශ‍්‍රී ලංකාව මේ ගමන් කරමින් තිබෙන්නේ තවත් තලේබාන් දේශයක් දෙසට නොවේදැයි සිතෙන්නේ මේවා අහන විට ය.

නිළියකගේ නිරුවත් පිට ප‍්‍රදර්ශක පුවරුවක අප දැක ගත් පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ.  1982 දී තිරගත වූ සුනිල් ආරියරත්න ගේ ”බඹර ගීතය” චිත‍්‍රපටයේ රඟපෑ අපේ නිළි රැුජන මාලිනී ෆොන්සේකා ගේ නිරුවත් පිට සහිත දැවැන්ත කටවුට් රට පුරා ප‍්‍රදර්ශනය කළ බවත් එයින් කාටවත් කිසිදු හානියක් නොවූ බවත් නොදන්නේ කවුද?

චන්ද්‍රරත්න මාපිටිගමගේ ”බඹරු නොදුටු මල්” චිත‍්‍රපටයේ ප‍්‍රධාන නිලියගේ උඩුකය නිරුවත් රුවක් දැක්වෙන කටවුට් එකක් මහරගම නැෂනල් සිනමා හල ඉදිරියේ ප‍්‍රදර්ශනය වූ බව අමතක කරන්නෙ කෙසේ ද? එවන්ම කටවුට් 1979 අපේ‍්‍රල් මාසයේ දී තිරගත වූ වසන්ත ඔබේසේකරගේ ”පළගැටියෝ” සිනමා පටය වෙනුවෙන් ප‍්‍රදර්ශනය කෙරුණ බව රහසක්ද? මේ කිසිදු පුවරුවක් නිසා කාටවත් මොකක් හෝ වුණ බවක් හෝ මාර්ග අනතුරු වැඩි වූ බවක් හෝ අපි කිසිදා නෑසුවෙමු.

එසේනම් මේ සිදුවෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද? පැහැදිළිවම මේ සිදුවෙන්නේ අන්තවාදී අදහස් දරන කීපදෙනෙකුගේ උවමනාකම් අනුව නැටවෙන දේශපාලන නාඩගම් පමණකි. මේ අන්තවාදයට තව තවත් යට වෙමින් රට ආගමික තලේබාන් දේශයක් කරා ගෙනයනවාද යන්න තීරණය කිරීම රටවැසියන් සතු කාර්යයකි. 

ශෘංගාරාත්මක කලා නිර්මාණ දෙස කලාත්මක ඇසින් බලන්නට සමාජය පොළඹවනවා විනා ඒවා දෙස ජාගර ඇසින් අශ්ලීල ඇසින් බලන්නට පොළඹවන මේ ප‍්‍රවණතාව විනාශකාරී එකකි. වැඩි කල් නොගොස්ම මේ අන්තවාදීන්ට අනුව නැටවෙන දේශපාලන පඹයන් සීගිරි ලලනාවන්ටත් උඩුකය ඇඳුම් අන්දවනවා නිසැක ය.

පොදුජන හදවත නොහඳුණන ගමනක්

සිය පාර්ලිමේන්තුවේ කාලය තවත් වසර හයකට දික්කර ගන්නට 1982 දෙසැම්බර් 22 වන දා පැවැත් වූ කුප‍්‍රකට අතිශය දූෂිත ජනමත විචාරණ ඡුන්දයේ දී ජේආර් ගේ ආණ්ඩුව උතුරු නැගෙනහිර හැරෙන්නට අනෙකුත් සියළු දිස්ත‍්‍රික්ක ජයගත්තත් ආසන ගණනාවකින් පරාජය විය. රට කපටියකු වූ ජේආර් තමාගේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී බව පෙන්වීම සඳහා මේ ආසන වලට අතුරු මැතිවරණ පවත්වන්නට තීරණය කළේ ය. මේ වන විට රට පුරා ආණ්ඩු විරෝධී ජන මතයක් ගොඩ නැගෙමින් තිබුණ අතර යූඑන්පී විරෝධී සන්ධානයක් හරහා ඒ අතුරු මැතිවරණ පැවැත්වූ ආසන වැඩි ගණනක් දිනාගැනීමේ අවස්ථාව විපක්ෂයට තිබුණි.


විජේවීරගේ ජවිපෙයත් සිරිමා ගේ ශ‍්‍රීලංනිපයත් අතර මේ වෙනුවෙන් එකඟතාවක්  ගොඩ නැගිය යුතු බවට මතයක්ද විය. ඒ සඳහා සාකච්ඡුාද ආරම්භ විය.


සාකච්ඡුාව ඉදිරියට යමින් තිබියදී දෙපාර්ශවය අතර එකඟතාවකට මග පෑදෙමින් තිබුණ බවද පෙනුණි. මගේ මතකයේ හැටියට ඒ කාලයේ ජවිපෙට විශාල බලයක් තිබුණ තංගල්ල ඇතුළුව ආසන හතරක් සඳහා ජවිපෙට ශ‍්‍රීලංනිපයේ සහයෝගය ඇතිව තනිව තරග කරන්නට අවස්ථාව ලබා දීමටද එකඟතාවකට පැමිණ තිබුණි. එහෙත් එක්වරම ජවිපෙ අපූරු කරණමක් ගැසුවේ ය. මේ සන්ධානය සඳහා ශ‍්‍රීලංනිපය ”අත” ලකුණ පැත්තකට දැමිය යුතුය යන ඉල්ලීමක් ඔවුහු එකවරම කරළියට ගෙනආහ. ඒ යුගයේ ශ‍්‍රීලංනිපය එය කිසිසේත්ම කරන්නට සූදානම් වූ දෙයක් නෙවේ. එබැවින් සාකච්ඡුාව අතරමග කඩා වැටුණි.


ඒ යුගයේ තිබූ වාතාවරණය අනුව ජවිපෙ කළ ඒ ඉල්ලීම පැහැදිලිවම අනවශ්‍ය එකක් විය.. එවන් ඉල්ලීමක් ඉල්ලා සාකච්ඡුා වලින් බැහැර වීම පොදු ජනතාව කිසි සේත් අපේක්ෂා කළ තත්වයක් නොවීය.. එජාපය දරුණු මර්ධනකාරී පාලනයක් ගෙන යමින් සිටියි.. යම්කිසි ක‍්‍රමයකින් එජාපයේ මේ ගමන වැළැක්විය යුතු ය..

1982 ජනපතිවරණයේ දී

අවසානයේ පක්ෂ දෙකම වෙන වෙනම ඡුන්දය ඉල්ලූ අතර ජවිපෙට එක ආසනයක් හෝ දිනාගත නොහැකි විය. නමුත් ජවිපෙ හා ශ‍්‍රීලංනිප ඡන්ද එකට එක් කළ විට සෑම ආසනයකින්ම පාහේ යූඑන්පිය පරාජය වී තිබෙන බවක් පෙනුණි. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මග ඔස්සේ ජනතාව අතර තහවුරු වන්නට ජවිපෙට තිබූ තවත් අවස්තාවක් ඔවුන් නැති කර ගත්තේ එසේ ය.

එසේම එදා බලවත්ව සිටි එජාපය දණගස්සන්නට බැරිනම් අවම වශයෙන් තැතිගන්වන්නට තිබූ අනගි අවස්ථාවද ඔවුහු පැහැර හැරිය හ. ජනතාව පීඩාවට පත්කරමින් සිටි පාලනයකට ජවිපෙ අනියමින් සහය නුදුන්නා යයි කෙසේ කිව හැකිද?


අපූරු කතාව එය නොවේ.


ශ‍්‍රීලංනිපය අත ලකුණ අයින් නොකරන බව පැහැදිළිව පෙනෙද්දි ඒ ඉල්ලීමේම දැඩිව එල්ලී සිටියේ ඇයි දැයි මේ සාකච්ඡුාව බිඳ වැටෙද්දී සාකච්ඡුාවට සම්බන්ධව සිටි සහ මට ඉතා සමීපව සිටි ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩල සාමාජිකයෙකුගෙන් ඇසුවෙමි.


”එයාල ඒකට කැමති නොවන බව දන්න නිසා තමයි අපි ඒකම ඉල්ලූවෙ” ඔහු කීවේ ය


එය අවංක ප‍්‍රකාශයකි. ජවිපෙට අවශ්‍ය වූයේ සාකච්ඡුාව බිඳවට්ටවා ගන්නටම ය.


ජවිපෙ හැමදාම කළේ ඔහොම දේවල්ම ය.


එදා එහෙම නොවූවා නම් ජවිපෙ නායකයන් ඇතුළු තරුණ ජීවිත දහස් ගණනක් මරණයෙන් ගැළවෙනවා පමණක් නොව ශ‍්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය මෙතරම් අභාග්‍ය සම්පන්න තත්වයකට නොවැටෙන්නටත් හොඳටම ඉඩ තිබුණි.


යම්කිසිවකු මුහුණු පොතේ කියා තිබුණාක් මෙන් ජවිපෙ කවදාවත් පොදු ජන හදවත් හඳුනාගෙන නොසිටියේය. එදත් එහෙමය. අදත් එහෙමය.

Monday, May 15, 2017

චිත්තරපටි විස්තරය



අපේ තාත්තා ජාතික ඉතිරිකිරීමේ ව්‍යාපාරයේ ක්ෂෙත‍්‍ර නිලධාරියකුව සිටි කාලයේ අපට ලංකාවේ තැනින් තැන පදිංචිව සිටින්නට සිදුවිය. ඉතිරිකිරීමේ ව්‍යාපාරය ක‍්‍රියාත්මක වුණේ කච්වේරි හරහා වීම නිසා තාත්තාට වරින් වර ලංකාවේ විවිධ කච්චේරි වලට මාරුවන්නට සිදුවිය. තාත්තා ඉතිරිකිරීමේ  ව්‍යාපාරයට බැඳුණ කතාව පසුව කියන්නට සිතමි.

මා ඉපදුණේ තාත්තා හම්බන්තොට කච්චේරියේ සිටි කාලයේදී ය. ඒ කාලයේ තාත්තා පදිංචිව සිට ඇත්තේ හුංගම බටඅත ය. මා කලින් කියා ඇති පරිදි බටඅත වෙල්යාය අවසන් වන තැන කොළඹ කතරගම පාර අයිනේ පිහිටි තාත්තා හැදූ කුඩා ගෙය බොහෝ දෙනෙකුට මතක ඇත්තේ ”බටඅත බීඩි කර්මාන්ත ශාලාව” යයි ලොකු අකුරින් එහි බිත්තියක ලියා තිබූ බැවින් ය. මා ඉපදුනේ ඒ කුඩා ගෙය හදන්නට පෙර ඒ කිට්ටුව තිබූ වෙනත් ගෙදරක බව මම අසා ඇත්තෙමි. මගේ උප්පැන්නයේ උපන් ස්ථානය ලෙස සටහන්ව ඇත්තේ බටඅත - හුංගම ලෙසයි.

ජාතික ඉතිරිකිරීමේ ව්‍යාපාරයේ
රජත ජයන්තිය වෙනුවෙන්
1969 දී නිකුත් කළ මුද්දරය
මේ කාලයේ බටඅත යනු අලි වාසයක් වූ මහා කැලෑවකි.

”බටඅත කැලයෙන් ගෙනාපු රිලා හාමියේ නටපන් රිලා හාමියේ” කියන ගීතයක්ද ලංකා ගුවන් විදුලියේ ප‍්‍රචාරය වූයේ ඒ කැලෑවේ විශාලත්වය නිසාම ය. රාත‍්‍රි කාලයට අපේ ගේ වටේ ද අලි ගැවසුණ බව මම අසා ඇත්තෙමි.

මෙයින් වසර කීපයකට පසු මල්ලී ඉපදුණේ මාතර ඉස්පිරිතාලයේ ය.


අක්කාත් අයියාත් ඉපදී තිබුණේ තාත්තා ඉතිරිකිරීමේ ව්‍යාපාරයට බැඳෙන්නට පෙර නිසා ඔවුන්ගේ උප්පැන්න ලියවුණේ නුගේගොඩ මිරිහානේ අපේ ගමේදී ම ය. තාත්තා අම්මාත් මල්ලීත් මාත් නුගේගොඩ මිරිහානේ නවතා අයියාත් අක්කාත් සමගින් බදුල්ල ට පදිංචියට යන්නේ ඔහුට බදුල්ල කච්චේරියට ස්ථාන මාරුවක් ලැබෙන නිසාය. ඉතින් වසර ගණනාවක දුෂ්කර සේවයෙන් පසු තාත්තා නැවතත් කොළඹ හතේ ඇතුලත මල් පාරේ පිහිටි ඉතිරිකිරීමේ ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රධාන කාර්යාලයට මාරුවන්නේ අපි සියලූ දෙනාටම එකම තැනක පදිංචිවන්නට වාසනාව ගෙන දෙමිනි. අපි නැවතත් අපේ මිරිහානේ මහගෙදරට එක්වූයෙමු.


මට කියන්නට  ඕනෑ වූ හැබෑ විස්තරය පටන් ගන්නේ මේ වැල් වටාරම් වලින් පසුව දැන් ය.


ඒ කාලයේ නුගේගොඩ මිරිහානේ දැන් ”බෝධිය පාර” යයි හඳුන්වන මොරගහ පටුමගේ අපේ මහගෙදර ඉතා කුඩා එකක් විය. ව්‍යාපාර දියුණු වීමෙන් පසු එතැනම තාත්තා තැනූ දෙමහල්  නිවස ඉන්පසු අපේ නිවහන වුවත් ඒ කාලයේත් මේ පාර මොරගහ පටුමග ම විය. ඇඹුල්දෙණියෙන් හැරී තලවතුගොඩට දිවෙන මහපාරෙන් වමට හැරෙන මොරගහ පටුමග බොරළු පාරක් විය. පාර පටන්ගන්නා තැන සිටම කන්ද ය. පාරේ වම්පැත්තේ පිහිටි තරමක් ලොකු පොල් ඉඩමේ පාරට පේන මානයේ සෙක්කුවක් විය. ඒ නිසා ඒ ඉඩමේ තිබූ නිවස සෙක්කු ගෙදර විය. එතැනම දකුණු පැත්තේ පන්සල ය. බෝ ගහක් සංඝාවාසයක් බණ මඩුවක් හැර වෙනත් ඉදිකිරීමක් එහි නොවීය. අඩුම වශයෙන් පන්සල වටා තාප්පයක් වත් නොවී ය.

වැඩි කල එලියක් නොතිබුණත් පන්සල අපේ ජීවිත වලට බොහෝ සෙයින් බලපෑවේ ය. ඒ බලපෑම් වලින් මා වඩාත් සතුටට පත්වන මතකය නම් පන්සල් බිමේ වාඩි වී නැරඹූ වාර්තා චිත‍්‍රපට පිළිබඳ මතක යයි.

මේ කාලයේ එක් එක් තානාපති කාර්යාල වලින් සිය මව් රටවල කටයුතු ප‍්‍රචාරය කරන්නට තරගයක් තිබුණා යය මට සිතෙයි. මේ අතරින් රුසියානු ඇමරිකානු චීන තානාපති කාර්යාල කැපී පෙනුණි. නැගෙනහිර හා බටහිර වශයෙන් දෙකට බෙදී තිබූ ජර්මන් තානාපති කාර්යාල දෙකද මේ තරගයේ සිටි බව මතක ය. ඒ අතරටම අපේ රටේ රජයේ වාර්තා චිත‍්‍රපට අංශයද විය.

චිත‍්‍රපටයක් පෙන්වන්නට සතියකට දෙකකට පෙර පන්සල් බිමේ තැනක පාරට පෙනෙනෙ ලෙස පෝස්ටරයකන් ඇලවෙයි. අහවල් තානාපති කාර්යාලයෙන් හෝ රජයේ චිත‍්‍රපට අංශයෙන් හෝ චිත‍්‍රපටයක් අහවල් දින සවස ප‍්‍රදර්ශනය කෙරන බව එයින් කියැවෙයි. අපි අදාල දිනයේ කල් ඇතිව පන්සලට පැමිණෙන්නෙමු. චිත‍්‍රපටය පෙන්වන්නට බඩුමුට්ටු පටවාගත් වෑන් රිය කල් ඇතිවම පැමිණ තිබෙයි. නමුත් සමහර දිනවල වෑන් රථය එනතෙක් බලා සිටින්නටද සිදුවෙයි.

අප බලා සිටියදී වෑන් රථයෙන් බඩු මුට්ටු බිමට බෑවෙයි. තරමක් විශාල තිරයක් ගසක හෝ ඔවුන් ගෙන එන ආධාරක මත හෝ එල්ලෙයි. ප්‍රොජෙක්ටර් ක‍්‍රියාකරු වහ වහා ප්‍රොජක්ටරය සවි කරයි. ඒ කාලයේ අපේ ගමට විදුලිය නොතිබුණේ ය. වෑන් රථයේ ගෙන එන කුඩා විදුලි ජනක යන්ත‍්‍රයෙන් ප්‍රොජෙක්ටරයට විදුලිය ලැබෙයි. අපි මැජික් මෙන් බලා සිටියදී ප්‍රොජෙක්ටර් ක‍්‍රියාකරු චිත‍්‍රපට රීල් සවිකර ප්‍රොජෙක්ටරය නිසි ලෙස තිරයට එල්ල කර සකස් කරයි.

අපි නොයිවසිල්ලන් බලා සිටිමු. පළමු ආලෝක කදම්බය තිරය මත පතිත වත්ම සැවොම කඩිමුඩියේ බිම තණකොල බිස්සේ වාඩි වෙති. චිත‍්‍රපටය ඇරඹෙයි.

සමහර දිනෙක විදෙස් රටක නිපදවූ කාටුන් චිත‍්‍රපටයකි. ඒ අතරට බොහෝ විට ඒ රටවල කටයුතු විස්තර කෙරෙන වාර්තා චිත‍්‍රපට ය. ඒවා අපට නිරස නොවෙයි. අපි මහත් ඇල්මෙන් බලා සිටිමු. ඇත්තම කිව්වොත් තිරය මත රූප පතිත වන මොකක් පෙන්නුවත් අපි සතුටු වීමු.

රජයේ චිත‍්‍රපට අංශයෙන් පෙන්වන්නේ රජයේ වැඩ කටයුතු පිළිබඳ විස්තර සහිත චිත‍්‍රපට ය. ඒකාලයේ තිබුණේ ඩඞ්ලි සේනානායකගේ ආණ්ඩුව ය. ඉන්පසු සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ ආණ්ඩුව ය. මේ දෙකෙන්ම පෙන්වූ වාර්තා චිත‍්‍රපට අපි නරඹා ඇත්තෙමු. වගා සංග‍්‍රාමය නිදහස් උත්සවය කර්මාන්ත ප‍්‍රදර්ශනය වැනි නොයෙකුත් පුවත් මේ චිත‍්‍රපට වලින් අපට දකින්නට ලැබෙයි. සමහර දිනෙක සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ චිත‍්‍රපටයකිි. යම්කිසි සෞඛ්‍ය ප‍්‍රශ්නයක් පිලිබඳව ජනතාව දැනුම්වත් කිරීමට නිපද වූ චිත‍්‍රපට ඒ අතර වෙයි. එය අපූරු සන්නිවේදන ක‍්‍රියාවලියකි. රූපවාහිනී ඇති මේ යුගයේදීවත් ඒ තරම් මිනිසුන්ගේ සිත් වලට කා වදින සන්නිවේදනයක් නොකෙරේ යයි මට සිතෙයි.

ඩඞ්ලි සේනානායක රජයේ වගා සංග‍්‍රාමය වෙනුවෙන් නිපදවූ රන්වන් කරල් අර්ධ වාර්තාමය වෘත්තාන්ත චිත‍්‍රපටය අප නැරඹුවේ මිරිහානේ පන්සල් බිමේ වාඩිවීගෙන ය.

රන්වන් කරල් වගේ 
මූණේ සිනා ඇගේ 
දුටුවම සිත මාගේ
බැඳුණෙ ආදරේ
ආලෙ බැන්ද මාගෙ පණේ
සෝමාවතී
මගේ සෝමාවතී

1968 දී තිරගත වූ රන්වන් කරල් ආචාර්ය සිරි ගුණසිංහ ගේ අධ්‍යක්ෂණයක් යයි මගේ මතකය කියයි. සංගීතවත් කළේ සෝමදාස ඇල්විටිගල විය යුතු ය. ප‍්‍රධාන නිළිය වූයේ පුණ්‍යා හීන්දෙනිය යි

පන්සල් බිමේ චිත‍්‍රපට ප‍්‍රදර්ශනය ඉතා සුමට සුගම එකක් නොවී ය. සමහර විටෙක ශබ්දය නෑසී යයි. තවත් සමහර විටෙක චිත‍්‍රපට රීලය කැඩෙයි. විදුලි උත්පාදන යන්ත‍්‍රය නැවතෙයි. ඒ ඒ අවස්ථා නිසි ලෙස කළමණාකරනය කරගන්නට ප‍්‍රක්ෂෙපන යන්ත‍්‍රයේ ක‍්‍රියාකරු සමත් ය. ඒවා ඔහුට හොඳහැටි පුරුදු අලකලංචි ය.

රාත‍්‍රී නවය දහය වන විට චිත‍්‍රපට දර්ශනය අවසන් වෙයි. අපි කතා බස්වලින් කලූවරේම නිවෙස් බලා යන්නෙමු. ගමෙන් කාලක් වත් පන්සල් බිමේ සිටිය නිසා පාලූවක් දැනෙන්නේ නැත. මග දිගට කතා කරන්නට බොහෝ දේ ඒ කුඩා වාර්තා චිත‍්‍රපට අපේ සිත් තුළ ඉතිරි කර ඇත.

දැන් මම ආපසු හැරී බලමි. චිත‍්‍රපට පිළිබඳ අපේ ඇල්ම බැල්ම පිස්සුව මුළින්ම ඇවිලූවේ මේ වාර්තා චිත‍්‍රපට නොවේදැයි මට සිතෙයි.

ජීවිත ඇරඹෙන්නේ මේ කුඩා දියපහරවලින් ය. 
ඒවා මහා ගංගා වීම හෝ නොවීම හෝ පසුව අප මුහුණ දෙන සමාජ සංසිද්ධින් විසින් තීරණය කරනු ලබන්නකි.


Tuesday, April 18, 2017

අනාගතය ගැන සිතමු...

මීතොටමුල්ලෙ කුණු කන්ද නාය යාමෙන් සිදුවූ විනාශය පිලිබඳ අදහස් සැම අතින්ම ඇසෙයි. වැඩි වශයෙන් එකිනෙකාට කරගන්නා චෝදනා ය. විනාශයට මුළ මේ කුණු කන්ද ආරම්භ කළවුන් සහ මේ තාක් කාලයක් එය පවත්වාගෙන ගියවුන්ය යන්න අවිවාදිත ය. ඒ පිළිබඳව රජය වෙනුවෙන් සමාව ඉල්ලන බව සාගල රත්නායක ඇමතිවරයා කියා තිබෙනුද දුටුවෙමි. එයද හොඳ ප‍්‍රවණතාවකි. මෙයට පෙර කිසිම දිනෙක ඇමතිවරයකු සමාව ඉල්ලා සිටිනු මම දැක නැත්තෙමි. 


දැන් අප හමුවේ ඇති අභියෝගය වන්නේ මේ බැණ අඬා ගැසීම් නවත්වා මෙවන් විපතක් ඉදිරියේදී සිදු නොවීම පිලිබඳව අපට ගත හැකි පියවර මොනවාදැයි සාකච්ඡා කිරීමයි. ඒ සාකච්චාවෙන් මතුවෙන අදහස් ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට බලධාරීන්ට බල කීරීමයි.


මේ සම්බන්ධයෙන් වටිනා අදහසක් නදී වාසලමුදලිආරච්චි සොයුරිය ලියා තිබෙණු දුටුවෙමි. මෙවැනි අවදානම් සහගත ස්ථාන රට පුරා තිබේ නම් ඒවා ලේඛණ ගත කර ප‍්‍රසිද්ධ කිරීම සුදුසු යයි ඇය යෝජනා කරයි. එය ඉතා වැදගත් පියවරකි.  සියලු රටවැසියන්ට මේ ක‍්‍රියාවට දායක විය හැකිය. 


ඒ සමගම ලංකාවේ කුණු ප‍්‍රශ්නයට ස්ථිර විසඳුමක් සොයා ගත යුතුය. මේ ප‍්‍රශ්නය අද ඊයේ ඇති වූවක් නොවේ. එදා මෙයට විසඳුමක් සොයන්නට උනන්දුවූවානම් අද මෙවන් විපතක් සිදු නොවනු ඇති බව විශ්වාසය.



මේ 1997 දී මවිසින් දිවයින පුවත්පතට ලියූ අදහස් දැක්වීමකි. 





එදා සුළු පරිමානයෙන් හෝ මේ කටයුත්ත ආරම්භ කළා නම් අත වන විට මෙවන් විපතක් සිදුනොවනු ඇතැයි මට සිතෙයි. නියපොත්තතෙන් කඩන්නට හැකිව තිබූ ගහ මහා රුකක් වනතුරු බලා සිටීමේ විපාකයයි මේ.

කසළ ප‍්‍රතිචක‍්‍රී කරණය පිළිබඳ විශේෂඥ දැනුමැති විද්වත්තු අපේ සමාජයේ අපමණ සිටිති. ආචාර්ය සමුද‍්‍රා ජයලත් වැනි විද්වතුන් විදෙස් ගතව සිටියද ඔවුන්ගේ සේවය ලංකාවට ලබාගත නොහැකිවන්නේ නැති බව මට විශ්වාස ය. අවශ්‍යවන්නේ අවංක අදහසින් ක‍්‍රියාත්මක වන්නට උනන්දුව ඇති දේශපාලන නායකත්වයක් පමණකි. එකිනෙකා කඹ ඇදගන්නේ නැතිව, චෝදනා කරගනිමින් සිටින්නේ නැතිව, පක්ෂ භේද පසෙක ලා එක්සත්ව මේ ප‍්‍රශ්නයට විසඳුම් සොයා ගත යුතුය. 


දැන් අප හමුවේ ඇත්තේ ක‍්‍රියාත්මක වීමේ වේලාවයි. නැවත මෙවන් විපතක් සිදුනොවන්නට ක‍්‍රියාත්මක වීමේ වේලාවයි. .  

Sunday, February 26, 2017

කම්හලක් හැදුවෙමි - පින්තූර

කම්හලක් හැදුවෙමි කතාවට අදාල වෙන පින්තූර ටිකක් හමුවුණා..

මරදාන යාන්ත‍්‍රික කම්හල

මරදාන යාන්ත‍්‍රික කම්හල

මරදාන යාන්ත‍්‍රික කම්හල

හොර්ටන් තැන්නේ යන්ත‍්‍ර පරීක්ෂාවකට ගිය අවස්ථාවක

හොර්ටන් තැන්නේ යන්ත‍්‍ර පරීක්ෂාවකට ගිය අවස්ථාවක 
මගේ නිල රථයේ රියැදුරු පියසේන සහ ටිපර් රියැදුරු වික‍්‍රම මහත්වරුන් 

මාර්ග සති රැස්වීමකට ගිය අවස්ථාවක

මාර්ග සති රැස්වීමකට ගිය අවස්ථාවක







Monday, February 6, 2017

කම්හලක් හැදුවෙමි - 2 කොටස

අපට තිබුණේ ඉතාමත් සීමිත සම්පත් ප‍්‍රමාණයකි. ලිපිකාරිණියට යතුරු ලියනයක් නැත. ප‍්‍රධාන කාර්යාලයේ පාවිච්චියෙන් ඉවත් කළ ඉලෙක්ට්‍රොනික් යතුරු ලියනයක් තිබූ බව මට මතකය. අලූත්ම එකකි. යම්කිසි දෝෂයක් නිසා ක‍්‍රියා නොකරයි. අලූත්වැඩියාකරවා ගන්නට කිසිවකුට උනන්දුවක් නැති නිසා පාවිච්චියෙන් ඉවත් කර ඇත. මම එය ඉල්ලා ගතිමි. මෙට්‍රොපොලිටන් ආයතනයට යවා අලූත්වැඩියා කර ගත්තෙමි.


කාර්මිකයනට ආයුධ ඇත්තේද සීමාසහිතවය. තිබෙන ආයුධ දෙකට බෙදා සේවා කණ්ඩායම් දෙකක් හැදුවෙමි. සෑම උදෑසනකම අවශ්‍යකරන තෙල් වර්ග සහ අමතර කොටස් පටවා ගන්නා කණ්ඩායම් දෙක දෙපසකට පිටත් කර හරින්නෙමි. රට පුරා විවිධාකාර යන්ත‍්‍ර තිබූ බැවින් ඇති තරම් වැඩ තිබුණි. එහෙත් මෙය තෘප්තියක් ලැබෙන වැඩක් නොවේ. මටත් වඩා අතෘප්තිමත්ව සිටියේ මා සමග පැමිණ සිටි කාර්මිකයන්ය.


”මෙහෙම ඔයිල් මාරු කර කර ඉඳලා වැඩක් නැහැ සර්.. එන්ජින්  ඕවරෝල් එකක් වගේ ටිකක් ඇඟට දැනෙන වැඩක් කරමුකො.. සර් බය නැතුව  ඕනෙ වැඩක් බාර ගන්න.. අපි දෙන්නම් තිතට”


මගේ කාර්මිකයන්ගේ දක්ෂතා ගැන මම හොඳින්ම දනිමි. ඔවුහු මා අතින් අල්ලා තෝරාගත් වැඩකාරයෝ ය. වැඩ කරන්නටම ඉපදුණ දක්ෂයෝ ය. ඔවුන්ට අවශ්‍ය එන්ජිමක් ගලවා සවි කරන්නටය. ගියර් පෙට්ටියක් දෙපළු කරන්නටය. ටෝක් කන්වර්ටරයක් ගලවන්නටය. විසල් යන්ත‍්‍රයක හයිඩ්‍රොලික් සිලින්ඩර අලූත්වැඩියා කරන්නටය. හරියාකාර ඇඟට දැනෙන වැඩක් නැති කල ඔවුන් නළියන බව මම දනිමි. එහෙත් මෙය සේවා ඒකකයක් බවත් කම්හලක් නොවන බවත් ඔවුන්ට තේරුම් කර දෙන්නේ කෙසේද?


ඉහළ නිලධාරීන්ටගෙන් යමක් ඉල්ලා ගන්නට නියමිත වේලාවක් ඇත. මම අවස්ථාව එළැඹෙන තෙක් කල්බලමින් සිටියෙමි.


මාර්ග සති යන්ත‍්‍ර ප‍්‍රවාහණයට යොදාගෙන තිබූ 26 ශ‍්‍රී 9060 ලොරිය අබලන් වන්නේ මේ අවස්ථාව මට උදාකර දෙමින් ය. මාර්ග සති වැඩ සටහන අඩාල වන කිසිදු දෙයක් සිදුවිය නොහැකිය. ප‍්‍රමුඛතාව මාර්ග සතියට ය. ලොරිය අබලන් වීමෙන් යන්ත‍්‍ර ප‍්‍රවාහණය කරන්නට නොහැකි වීම ඇඟට දැනෙන බරපතළ තත්වයකි.


”ලොරිය කොම්පැණියට යවලා රෙපයාර් කරගනිමු” ප‍්‍රධාන කාර්යාලයෙන් නියෝගය ලැබුණි.


මම අධ්‍යක්ෂ (යාන්ත‍්‍රික) රණසිංහ මහතා හමුවීමි. මගේ සහයට ඉංජිනේරු ජයතිලක මහතාද විය.


”ලොරිය කොම්පැණියට යැව්වොත් මාස ගාණක් යයි එලියට ගන්න.. සර්ට පුලූවන් නම් මට ස්පෙයා පාට්ස් ටික අරගෙන දෙන්න.. මම අපේ මිකැනික්ලට කියල ලොරිය හදන්නම්” මම කීවෙමි.


රණසිංහ මහතා කල්පනා කරමින් සිටියේ ය.


”කොච්චර කාලයක් යයිද හදන්න?” ඔහු ඇසුවේ ය. මාර්ග සතිය සම්බන්ධ ප‍්‍රශ්න වලදී කාලය යනු ප‍්‍රධානම සාධකයකි. ඒ බව මම දනිමි.


”ස්පෙයා පාට්ස් ටික ලැබිලා සතියක් ඇතුළත මම ලොරිය දෙන්නම්” මම කීවෙමි. සතියක් යනු ආණ්ඩුවේ ආයතනයකට ඉතා කෙටි කාලයකි. මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ කිසිම යාන්ත‍්‍රික කම්හලකින් මෙවැනි අලූත්වැඩියා කිරීමක් සතියකින් අවසන් කර නැත. මෙය අවම වශයෙන් මාස තුන හතරක් ගන්නා වැඩකි.


රණසිංහ මහතා කල්පනා කරමින් සිටියේ ය. අවසන ඔහු අර සුන්දර සිනාවෙන් ජයතිලක මහතා දෙස බැලූවේ ය.


”එදිරිට බඩු ටික අරගෙන දෙන්න” ඔහු කීවේ ය.


ඊළඟ සතියේ අවශ්‍ය අමතර කොටස් ලැබුණි. මගේ ගෝලයෝ දවස් තුනක් රෑ දවල් නොබලා වැඩ කර ලොරිය ගොඩ දැමූහ. හතරවන දවසේ උදෑසන මම ඒ බව රණසිංහ මහතාට දන්වා සිටියෙමි.
”මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට යාන්ත‍්‍රික කම්හලක් අවශ්‍ය නැත” යයි යම් කිසිවකු ගෙන තිබූ තීරණය විසින් බඳින ලද බැම්ම බිඳ වැටීම ඇරඹුණේ එසේය. දැන් වතුර කාන්දු වෙමින් තිබෙයි. ඉක්මණින්ම මේ බැම්ම සම්පූර්ණයෙන්ම බිමට වැටෙන බව මට දැනෙයි.


”මිස්ටර් එදිරිසිංහ.. මගේ කාර් එකේ ක්ලච් එක ගිහිල්ල .. කොම්පැණියට දැම්මොත් සතියක්වත් ගනියි.. බැරිද මොකවත් කරන්න?” සෙත්සිරිපායේ පඩි පෙළේදී හමු වූ අධ්‍යක්ෂ (විගණක) අසයි. මම පැය දෙකකින් ඔහුගේ වාහනය අලූත්වැඩියා කර ආපසු සෙත්සිරිපායට යවමි. එය මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ අතීීතයේ තිබූ කම්හලක අවම වශයෙන් සතියක් දෙකක් ගන්නා වැඩකි.


අපේ ලොක්කෝ වාහන වලට දැඩි ලෙස ආදරය කරන අය වෙති. ලංකාවේ කොයි ලොක්කාත් එසේමය. නිලරථ වලට ඔවුන්ගේ ඇත්තේ දැඩි ඇල්මකි. ඔවුන්ට අවශ්‍ය ඉතා ඉක්මණින් සිය වාහනය අලූත්වැඩි කර ගත හැකි ක‍්‍රමයකි. ප‍්‍රධාන කාර්යාලයේ වාහන අලූත්වැඩියා සඳහා නොකඩවා මරදාන කම්හලට එන්නට පටන් ගත්තේ එසේ ය.


මරදාන දැන් තව දුරටත් සේවා ඒකකයක් නොවේ.  ඕනෑම ප‍්‍රධාන අලූත්වැඩියාවක් පැය කීපයකින් හෝ දින කීපයකින් හෝ නිම කිරීමට සමත් වැඩකාරයන් පිරිසක් සිටිනා ඉතා ක‍්‍රියාකාරී යාන්ති‍්‍රක කම්හලකි. මේ ප‍්‍රසාරණය මුහුණ දෙන්නට මට තවත් සේනාව අවශ්‍යය.


කම්හලට අලූතින් කාර්මිකයන් හතර දෙනක් සහ විදුලි කාර්මිකයකු අනුයුක්ත කෙරුණි. වැඩ බලන්නට යාන්ත‍්‍රික අධිකාරිවරුන් දෙදෙනෙකුද අලූතෙන්ම බඳවාගන්නා ලදී.  තවත් ලිපිකරුවෝ දෙදෙනෙක්ද ඒ සමගම පත්වීම් ලදහ. අවුරුද්දක් දෙකක් යන විට මරදාන කම්හලට අනුයුක්තව විවිධ ශ්‍රේණි වල සේවකයෝ සියයක් පමණ සිටියහ.


තිබෙන වැඩ පරිමාව සපුරන්නට තවත් කාර්මිකයන් අවශ්‍යය. මම ජාතික ආධුනිකත්ව මණ්ඩලය සමග සාකච්ඡුා කර ආධුනිකයන් හතරදෙනකු ඉල්ලා ගත්තෙමි.


මම සේවක කාමරයේ වහලයට තිබූ කොන්ක‍්‍රීට් තට්ටුව මත තවත් කාමරයක් තැනුවෙමි. අවශ්‍ය සිමෙන්ති ගල් ආදිය විවිධ වැඩ බිම් වලින් ඉල්ලා ගත්තෙමි. සේවකයෝ ස්වෙච්ඡුාවෙන් ගඩොල් බැන්දහ. කපරාරු කළහ. ඒ කාමරයේ ඇඳන් කීපයක් දමා රෑ බෝවී එන සේවකයන්ට නිදාගන්නට පහසුකම් සළසා දුන්නෙමි. රූපවාහිනී යන්ත‍්‍රයක්ද එහි සවිකළෙමි. මගේ කම්හලේ කිසිදු සේවකයකු අසතුටින් නොසිටි බව මට විශ්වාස ය.


මාර්ග සති සේවා වලට යොදවා තිබූ යන්ත‍්‍ර වලට අමතරවමාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට මිලට ගත් තවත් බර යන්ත‍්‍ර ගණනාවක්ම අපේ යන්ත‍්‍ර හමුදාවට එක්වෙයි. ඒවා රටපුරා සේවයට යොදවා ඇත. මසකට වරක්වත් ඒ තැන්වලට ගොස් මේ යන්ත‍්‍ර පරීක්ෂා කරන මෙන් මට උපදෙස් ලැබී ඇත. ගාල්ල මාතර බණ්ඩාරවෙල නුවරඑළිය මහියංගනය අනුරාධපුර ආදී ප‍්‍රදේශවලට මාස දෙකකට වතාවක් හෝ යන්නට මට සිදුවිය. ඒ හැරෙන්නට මාර්ග සති සංවිධානය කිරීමේ රැුස්වීම් වලටද මගේ සහභාගිත්වය අවශ්‍ය වූයේ ඒ සඳහා අවශ්‍ය යන්ත‍්‍ර සැපයීම මගේ වගකීමක් වූ නිසා ය.


මගේ 31ශ‍්‍රී 5380 දරණ පරණ මිට්සුබිෂී ජීප් රථය වෙනුවට අලූතෙන්ම මිලට ගත් මිට්සුබිෂි බඩල්කැබ් රථයක් ලබා දෙන්නට තරම් ප‍්‍රසාදයක් ඉහළ නිලධාරීන්ගේ සිත් වල ඇති කරන්නට මට හැකිවී තිබුණි.


අපි රැයක් දවාලක් නොබලා ඉමහත් තෘප්තියකින් වැඩ කළෙමු.


අධ්‍යක්ෂ (යාන්ත‍්‍රික) රණසිංහ මහතා ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වන්නේ මේ අතරදී ය.


අලූතින් නිලධාරීහු පත්ව එති. මා වෙනුවට ඔවුන්ගේ ගෝලයකු කම්හලට පත් කරන්නට ඔවුනට අවශ්‍ය වෙයි. ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ හා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ වෘත්තීය සමිති නිලධාරීහු වෙන වෙනම මා හමුවන්නට එති.


”මේ වැඬේට අපි ඉඩ දෙන්නෙ නැහැ.. අපි දන්නවා එදිරිසිංහ මහත්තයා මේ වර්ක් ෂොප් එක ගොඩනගන්න වෙච්ච මහන්සිය..” ඔවුන්ගේ කතා වල සාරාංශය එසේ විය. මම නිහඬව සිටිමි. මොනයම් ක‍්‍රමයකින් හෝ මා වෙනුවෙට වෙනත් අයකු පත්කිරීමේ අදහස යටවී යයි. එසේ වුවද සිතේ ඇති වූ කළකිරීම පහව නොයයි. ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වන්නට ගත් තීරණයට ඒ කළකිරීම මහත් උත්තේජනයක් සැපයූ බව මම දනිමි.


මා මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියෙන් අස්ව එන දා මගේ දුප්පත් සේවකයෝ තමන්ට හැකි පමණින් සාදයක් සංවිධානය කළහ. ඔවුන් මා වැළඳගෙන හඬාවැටුණ අයුරු සිහිපත් වන විට අදත් මගේ ඇස් වලට කඳුළු පිරෙයි.



ජීවිතයේ එක් පරිච්ඡෙදයක් නිමා වූයේ එලෙස ය.


කාලය අප බොහෝ දුර ගෙනගොස් ඇත.


පසු සටහන


මරදාන කම්හල දැන් එතැන නැත. එය රත්මලානට ගෙන ගිය බව දැනගන්නට ලැබුණි. පසුගිය වසරක දිනෙක මම මගේ මිත‍්‍ර කැලූම් පාලිත මහීරත්න සමග ටවර් රඟහලේ නාට්‍යයක් බැලීමට ගියෙමි. අපේ වාහනය නවත්වන්නට තැනක් නොවීය.


”මගේ වර්ක්ෂොප් එක තිබෙුණ පාරෙන් එහා පැත්තෙ. අපි එතෙන්ට ගිහිල්ල බලමු. කවුරු හරි  හිටියොත් වාහනේ එතන නවත්තන්න පුලූවන්” මම කීවෙමි. අපි එල්පින්ස්ටන් රඟහල ඉදිරියෙන් පල්ලමට ගොස් කම්හලේ ගේට්ටුව අසළ වාහනය නැවැත්තුවෙමු. පාලූවට ගොස් ඇති කම්හල් බිම මගේ සිතේ මහත් සංවේගයක් ඇති කරයි. එක් කලෙක මෙය කඩි ගුලක් මෙක් කඩිසරව තිබූ තැනකි. මම වාහනයෙන් බැස්සෙමි. ගේටුට්වේ මුරට සිටි මා නොහඳුනන කොලූ ගැටයෙක් වාහනය අසළට දුවගෙන එයි.


”සර් එදිරිසිංහ මහත්තය නේද?” ඔහු අසයි.

”ඔයා කොහොමද දන්නෙ? ඔයා මං හිටපු කාලෙ හිටියෙ නැහැනෙ” මම අසමි.

”ඉස්සර වර්ක්ෂොප් එකේ සර්ගෙ පින්තූරයක් එල්ලලා තිබුණා.” තරුණයා කියයි.


මා අමතක නොකළ එක් අයෙකු හෝ සිටින බව දැන් සහතික ය.

Monday, January 30, 2017

කම්හලක් හැදුවෙමි - 1 කොටස

විවිධ පළාත්වලට පත්ව යන නිලධාරීන් විවිධාකාර ආයතන ගොඩ නගන්නට කරන කැපවීම් අපි විටින් විට කියවන්නෙමු. ලංකාවේ එහෙම වැඩ කරන මිනිසුන්ට මුහුණ දෙන්නට සිදුවන අපහසුතාවන් අපමණය. එක පැත්තකින් ආයතන නීති රීතිය. ආයතන සංග‍්‍රහය  සහ මුදල් සංග‍්‍රහය අතේ තබාගත් ලොක්කෝ දැමිය හැකි හැම බාධාවක්ම දමති. ඉරිසියාවෙන් හා කුහක කමින් හිස් පුරවාගත් නිලධාරීන් ය. ඒ මදිවාට වැඩක් කරන්නා දෙස වපරැහින් බලන්නන් ය. වැඩක් කළ යුතුවන්නේ මේ සියල්ලන් ගෙන්ම ගැලවීගෙන ය.


කුප‍්‍රකට ජේ ආර් රජීව් ගාන්ධි ගිවිසුමෙන් පසු අද රටට ගැළවී ගත නොහැකි හෙණයක් වී ඇති පළාත් සභා නම් ආයතන බිහිවිය. එකම ඒකකයක්ව තිබූ මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ විවිධ පළාත් වල තිබූ කාර්යාල පළාත් සභා වලට පැවරෙමින් තිබුණි. මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ යාන්ත‍්‍රික අංශයට අයත්ව තිබූ ප‍්‍රාදේශීය කම්හල් සියල්ලම ඒ ඒ පළාත් සභා වලට පැවරීමේ කටයුතු ඇරඹුනි.


පල්ලෙකැලේ කුරුණෑගල කුරුවිට බණ්ඩාරවෙල ආදී ප‍්‍රදේශවල තිබුණ කම්හල් සේවකයන් සහ නිලධාරීන් සමගම පළාත් සභා වලට පැවරුණි. බස්නාහිර පළාතට අයත්ව තිබූූ කොළඹ තත්වය මදක් වෙනස් විය.


”එදිරි ඉක්මණින් හෙඞ්ඔෆිස් එකට ඇවිත් මාව හමුවෙන්න” පණිවුඩය ආවේ යාන්ත‍්‍රික අංශයේ අධ්‍යක්ෂවරයාව සිටි වරලත් ඉංජිනේරු ෂෙල්ටන් රණසිංහ මහතාගෙනි.


මම උදයෙන්ම සෙත්සිරිපායේ ප‍්‍රධාන කාර්යාලයට ගියෙමි. රණසිංහ මහතා සමග ඉංජිනේරු ජයතිලක මහතාද විය.


”වෙස්ටර්න් රීජනල් වර්ක්ෂොප් එක බස්නාහිර පළාත් සභාවට දෙනවා” රණසිංහ මහතා කෙළින්ම කතාව පටන් ගත්තේ ය. ”අපේ ඔක්කොම් මැෂින් ඒකට දෙන්න වෙනවා.. ආර්එම්ඊ (RME - Regional Mechanical Engineer) ඇතුළුව ඔක්කොම වැඩ කරන අයත් එක්කම.. ඒත් අපට පොඩි ප‍්‍රශ්නයක් තියෙනවා.. මාර්ග සති ෆ්ලීට් එක අපට ඉතුරු වෙනවා.. අපි ඒක මේන්ටේන් කරන්න  ඕනෙ.. අපි එදිරිව ආර්ඞීඒ (RDA - Road Development Authority) එකට තියා ගන්නවා... රෝඞ්වීක් ෆ්ලීට් එක මේන්ටේන්කරන වැඬේ අපි ඔයාට බාර දෙනවා..” ඔහු කීවේ ය. මම අසා සිටියෙමි.


”ආර්එම්ඊ ගාව දැන් තියෙන 31ශ‍්‍රී 5380 ජීප් එක අපි ඔයාට දෙනවා. ඒකෙ ඩ‍්‍රයිවරුත් එක්ක. දැනට තියෙන වර්ක්ෂොප් එකේ දැන් ඉන්න මිකැනික්ලගෙන් ඔයා කැමතිම හතර දෙනා තෝරාගෙන මට නම් ටික කියන්න.. හෙට ඉඳන් සර්විස් යුනිට් එකක් දාන්න සුදුසු තැනක් හොයන්න”


යාන්ත‍්‍රික අධ්‍යක්ෂ රණසිංහ මහතා මා පිළිබඳ දැඩි විශ්වාසයකින් සිටින බව මම දනිමි. මම අභියෝග වලට කැමැත්තෙමි. මේ නම් කිසිවකුට නොලැබෙන අවස්ථාවකි. අනෙක් අතින් පළාත් සභාවට නොගොස් මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ දිගටම සේවය කරන්නට අවස්ථාව ලැබීම භාග්‍යයකි.


(මේ  සිදුවීම් වලින් වසර කීපයකට පසු වරලත් ඉංජිනේරුවරයකු ලෙස සුදුසුකම් ලබන්නට මා ඉදිරිපත් කළ ප්‍රොෆෙෂනල් රිවිව් වාර්තාවට අත්සන් කළ එක් වරලත් ඉංජිනේරුවරයකු වූයේ ෂෙල්ටන් රණසිංහ මහතා ය. මට පෙර ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වූ ඒ මහතා ඉන්පසුව ඇමරිකාවට ගිය බව දැනගතිමි. මේ අතිදක්ෂ හොඳ නිලධාරියා පිලිබඳ කිසිදු තොරතුරක් මට ඉන්පසු සොයාගත නොහැකි විය. මගේ වාර්තාවට අත්සන් කළ අනෙක් වරලත් ඉංජිනේරුවරයා දැන් කැනඩාවේ වාසය කරන ධනකාන්ත පීරිස් සොයුරා බවද සටහන් කර තබමි)


මම පසුදා සිටම වැඩට බැස්සෙමි. මගේ රියැදුරා පියසේන ය. ඔහු මට අනුයුක්ත කළ දින සිට මා ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වන තෙක්ම මගේ රියැදුරාව සිටියේ ය. හක්මණ පදිංචිකාරයකු වූ පියසේන නැවතී සිටයේ බත්තරමුල්ලේය. රාත‍්‍රියේ 12ට එන්නට කීවත් ඔහු එයි.


පැරණි කම්හලෙන් මා තෝරාගත් කාර්මිකයන් කීපදෙනාත් සමගින් ඒ සතියම බස්නාහිර පළාතේ මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට අයත් සියලූම ඉඩම් වලට ගියේ අපේ නව සේවා ඒකකයට සුදුසු තැනක් සොයාගන්නටය. කඩුවෙල සහ නුගේගොඩ දෙතැනේ වඩා ඉඩ කඩ ඇති ඉඩම් දෙකක් තිබුණත් අපේ අවධානය වැඩියෙන්ම යොමු වුණේ මරදානේ දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවට යාබදව පිහිටි මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ ලොරි නැවැත්වීමට යොදා ගත් කුඩා ඉඩමයි. නුගේගොඩ ඉඩම තිබුණේ අපේ මහගෙදර සිට පයින් ඇවිද යන දුරකිනි. එනමුදු මරදාන ඉඩම කම්හලට වඩාත් සුදුසු තැන ලෙස මම තේරුම් ගත්තෙමි. එල්පින්ස්ටන් රඟහල ඉදිරියෙන් පහළට යනවිට තිබෙන මේ ඉඩමේ ගොඩනැගිල්ලක්ද වීම අපේ කටයුත්ත වඩාත් පහසු කරනු ඇතැයි මම සිතුවෙමි. යාන්ත‍්‍රික අධ්‍යක්ෂ රණසිංහ මහතා කැඳවාගෙන විත් තැන පෙන්වූ විට ඔහුද එයට එකවරම කැමති විය.


ඊළඟ සතියේම කාර්යාල කාමරයක් ගබඩා කාමරයක් සේවක කාමරයක් මුර කාමරයක් ගොඩ නැගුණි. සේවක කාමරයේ වහලයට කොන්ක‍්‍රීට් එකක් දම්මවා ගත්තේ අනාගතය ගැන සිතා ය. මේ ඉඩම කුඩාය. ගොඩනැගිලි තනන්නට ඇත්තේ කුඩා ඉඩකඩකි. මේ සීමිත ඉඩෙන් උපරිම ප‍්‍රයෝජනය ගතයුතු ය. යම් දිනෙක මම මේ කොන්ක‍්‍රීට් තට්ටුව උඩ තවත් කාමරයක් තනන්නෙමි. එය කරන්නේ කෙසේ දැයි අද මට නොවැටහේ. එනමුදු දිනෙක මම එය කරන්නෙමි.


ගබඩාබාරකරුවකු ලිපිකාරිනියක සහ මුරකරුවන් දෙදෙනෙකු ද අනුයුක්ත කෙරුණි. කාර්මිකයන් හතර දෙනෙකි. රියැදුරන් තුන්දෙනෙකි. මහාමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ ෆෝමන්වරයකු ලෙස සේවය කළ සෝමසිරි මහත්තයාද අපට එක් වී සිටියි. මාර්ග සති යන්ත‍්‍ර කට්ටලයේ ක‍්‍රියාකරුවන් දහ දෙනෙක් පමණ සිටින්නට ඇත. සටන ගෙනයන්නට මට ලැබුණ හමුදාවයි මේ.


”එදිරි මේක සර්විස් යුනිට් එකක් විතරයි... වර්ක්ෂොප් එකක් නෙවෙයි” වැඩ පටන්ගත් දා යාන්ත‍්‍රික අධ්‍යක්ෂ රණසිංහ මහතා නැවත අවධාරණය කළේ ය.


මම එකඟතාව පෙන්වමින් හිස සළමි.


මට  ඕනෑ කොතැනකින් හෝ පටන් ගන්නටය.


අපි වැඩ පටන් ගත්තෙමු.

(ඉතිරි කොටස පසුව කියවමු)
,

Tuesday, January 24, 2017

ආමීර් ඛාන් ගේ Dangal චිත‍්‍රපටය හින්දි සිනමාවේ සියලුම ආදායම් වාර්තා බිඳියි

මම සිනමා විචාරකයෙක් නොවෙමි. එහෙත් සිනමාව පිළිබඳ කුඩා කල සිටම ඇති උන්මාදයකින් පෙළෙන්නෙක්මි. 


මා පළමු වතාවට බැලූ හින්දි චිත‍්‍රපටය පවුලේ අයත් සමග බොරැුල්ලේ ලිඩෝ හිිදී නැරඹූ ”මධුමතී” නම් වන හින්දි චිත‍්‍රපටයයි. එය හොල්මන් කතාවකි. එයින් පසු හින්දි චිත‍්‍රපට නැරඹුවේ ඉතාම අඩුවෙනි. තරුණ කාලයේ එම්පයර් සිනමා හලේ පැල් බැූඳගෙන දිවූ රාජ්‍ය චිත‍්‍රපට සංස්ථාවෙන් ගෙන්වා පෙන්වූ ගීත් අභිමාන් වැනි කීපයක් පමණක් වරින් වර බැලූ බව මතක ය. 


එ‘ කාලයේ මම හින්දි චිත‍්‍රපට විරෝධියෙක් වීමි. එවන් විරෝධයක් ඇති කර ගත්තේ මන්දැයි  පැහැදිළි හේතුවක් දැන් කල්පනා කරන විට පවා මට සිතා ගත නොහැකිය. ජනප‍්‍රිය හැම දේටම විරුද්ධ වීම තරුණ කාලයේ ගතියක් යයි මට සිතෙයි. අප ප‍්‍රබුද්ධයන් වීමට පෙරුම් පුරනා නිසා විය හැකි ය.


නැවත හින්දි චිත‍්‍රපට බලන්නට පෙළඹුනේ ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වන්නට ආසන්නයේ ”සාජන්” චිත‍්‍රපටය නැරඹීමෙන් පසුවය. සන්ජේ දත් සහ මධුරි ඩික්සිත් ගේ රංගනය මගේ සිත ඇද ගන්නට සමත් විය. මට ඒ ආදරය විඳගන්නට හැකිය. ඔබ එයට කියන්නේ බොළඳ කම කියා නම් ඒ බොළඳ කමට මම කැමැත්තෙමි. සමස්ථ සමාජය සම්භාව්‍ය කිරීමේ සිහිනයක් මට ද විය. දැන් මම ඒ සිහිනයෙන් මිදෙමින් සිටිනෙමි. (සමාජවාදී සමාජයක් බිහිකර ගැනීම වෙනුවෙන් තිබූ සිහිනය සේම)


(සාජන් චිත‍්‍රපටයේ ගීයක් නරඹන්නට කැමති නම් මෙතැනට යන්න..)




ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට සංක‍්‍රමණය වීමෙන් පසු පහසුවෙන් හින්දි චිත‍්‍රපට ලැබෙන්නට පටන් ගැනීමත් සමගම ඒ බොහෝ ඒවා බලන්නට මට හැකි විය.


අපේ සිනමාව දවසින් දවස කඩා වැටෙන්නේත් හින්දි සිනමාව දවසින් දවස ඉදිරියටම යන්නෙත් ඇයිදැයි යන්න මේ සෑම විටකම මගේ සිතේ හොල්මන් කළ ප‍්‍රශ්නයක් විය. 


හින්දි සිනමාව මේ හැටි ඉදිරියට යන්නට බොහෝ කාරණා බල පෑවද ඒ කාරණා වලින් ඉදිරියෙන්ෙ තිබෙන්නේ ඒවායේ තිර නාටක වල ප‍්‍රභල බව ය යන්න මගේ අදහසය. 


ආමීර් ඛාන් ගේ Dangal අපට පෙන්වා දෙන්නේ ද ඒ කාරණයමය.





පසුගිය සතියේ ප්‍රෙස්ටන් හි විලේජ් සිනමා හලේ Dangal නැරඹුවෙමි. චිත‍්‍රපටය අවසන් වන විට ඉන්දියන් කාරයන් සිටියේ සිටගෙන ය. සිටගත්තා නොව ඔවුන් නිරායාසයෙන් දෙපයින් සිටුවන්නට සිනමාකරුවා සමත් වී තිබුණි. ඉන්දියන්කාරයකු නොවන මාද මගේ ඇසින් වට කඳුළු සඟවාගෙන සිටියේ මහත් ආයාසයෙනි. මට ඒ සංවේදනය ඒ තරමින් දැනේ නම් ඉන්දියන්කාරයන්ට කෙසේ දැනෙනවා ඇද්ද?


මේ හින්දි සිනමාකාරයාගේ දක්ෂතාවයි. උන්ට බනිමින් ඉන්නේ නැතිව උන්ගෙන් යමක් ඉගෙන ගත්තොත් නරකද?


හින්දි සිනමාවේ දී සිදුවීම් අතිශයෝක්තියට නැංවෙයි. එහි ඇති වරද කුමක්ද? ආසියානුවන් වන අපේ කතා රටාවම අතිශයෝක්තියෙන් පිරී නැත්ද? ජාතක කතා වල සිට ජන කතා දක්වා ත් ඉතිහාස කතා හරහාත් අපි කුඩා අවදියේ සිට වැඩිහිටියා දක්වාම අතිශයෝක්තිය රස කර විඳ නැත්ද? සිනමාවේදී පමණක් යථාර්ථවාදී බව බලාපොරොත්තු වන්නේ කුමකටද? 


ආමීර් ඛාන්ගේ Dangal සිනමා පටයේ ආදර කතාවක් නැත. සමනල නලූ නිළියන්ද නැත. ඉන්නේ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ය. ගැහැනුන් ය. 


තමාගේ පුතා මල්ලවපොර ශූරයකු කරන්නට සිහින දකින තාත්තා කෙනකුගේ ඇත්ත කතාවක් පාදක කර ගනිමින් තිර නාටකය ගොඩනගා ඇති ආකාරය අපූරුය. පුුතෙකු වෙනුවට දියණියන් දෙදෙනකු ලබන තාත්තා අවසානයේදී දියණියන් දෙදෙනා මල්ලවපොර සඳහා යොමු කිරීම දක්වා යන ගමනේ නාටකීය සිදුවීම් ගොඩනගා ඇති ආකාරයත් දෙබස් රචනා කර ඇති ආකාරයත් නියම කතාකාරයන්ගේ හපන්කම් ය. කඩිමුඩියේ එහෙන් මෙහෙන් ගැට ගසා ගන්නා කතා වලින් සිනමා නිර්මාණ කර අතින් පාඩු කරගන්නා සිංහල සිනමාවේ කතා රචකයන් මේවා ගැන කල්පනා කළ යුතුය.


සම්භාව්‍ය සිනමාවකින් පමණක් සිනමාව කර්මාන්තයක් ලෙස රැකෙන්නේ නැත. සිනමාව කර්මාන්තයක් ලෙස රැකගන්නට නම් මිනිසුන්ගේ හදවත් දිනාගන්නා මිනිසුන් වැළඳගන්නා නිර්මාණ ද බිහි විය යුතුය. ඒ අතින් හින්දි සිනමාව දෙස බැලීමේ වරදක් මට නොපෙනේ.    


ආමීර් ඛාන් අපට පෙන්වා දෙන්නේ ඒ සත්‍යයයි. Dangal හින්දි සිනමාවේ ආදායම් වාර්තා බිඳීම පිළිබඳ මම පුදුම නොවන්නෙමි. පුදුමවන්නේ එසේ නොවුණා නම් පමණකි.    

Sunday, January 22, 2017

මෝටගේ‍්‍රඩරයට යටවෙන්නට ගිය ක‍්‍රියාකරු

මෝටගේ‍්‍රඩරයක් යනු කුමන ආකාරයක යන්ත‍්‍රයක් දැයි ඔබ නොදැන සිටින්නට හේතුවක් නැත. මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට අයත් දැවැන්ත මෝටගේ‍්‍රඩර දෙකක් මේ කියන කාලයේ බටහිර යාන්ත‍්‍රික කම්හලට අයත්ව තිබුණි. මේ මා මාර්ග සංවර්ධන අධීකාරියේ රැකියාවට ගිය අලූතය. මගේ ලොක්කා  වරලත් යාන්ත‍්‍රික ඉංජිනේරු දේවේන්ද්‍ර මහත්තයා ය.




මොටගේ‍්‍රඩර් යන්ත‍්‍ර ප‍්‍රමාණයෙන් විශාල නිසා ඒවායේ ක‍්‍රියාකරුවන්ද පොඩි පහේ අධිමානසිකත්වයකින් සිටින්නට ඇතැයි අද කල්පනා කරන විට මට හිතෙයි. එක් යන්ත‍්‍රයක ක‍්‍රියාකරු මෙරිල් ය. අනෙකේ උඩවත්ත ය. දෙදෙනාටම ගෝලයන් දෙදෙනක්ද අනුයුක්තව සිටියේ යන්ත‍්‍රයේ නඩත්තුව තනිවම කළ නොහැකි නිසා ය.


මේ පේ‍්‍රමදාස මහත්තයා අගමැතිව සිටි කාලයයි.


කොහේදෝ වැඩකට යවා තිබූ උඩවත්තගේ  HDMG.... මෝටගේ‍්‍රඩර ය දහවල් දොළහට පමණ කම්හලට පැමිණියේ ය. යම්කිසි අලූත්වැඩියාවක් කරගෙන නැවත යන්නට ය. ඒ කාලයේ කම්හල තිබුණේ බත්තරමුල්ලේ පාලම් තුන නමින් හැඳින්වුණ තැන ඇලට මායිම්ව බත්තරමුල්ල පැත්තේ සිට පැමිණෙන විට දකුණු පැත්තේ ගොඩ කළ බිමේ ය.



(ජේ ආර්, රජීව් ගාන්ධි සමග පරිප්පු ගිවිසුම අත්සන් කළ දා මේ කම්හල වාහන විශාල සංඛ්‍යාවක්ද සමග දේශපේ‍්‍රමීන් විසින් ගිනි තබන ලද බව ද එදා මා පාවිච්චි කළ 31 ශ‍්‍රී 3928 මිට්සුබිෂී ජීප් රථය ද ඒ සමග ගිනිබත් වූ බව ද ලියා තබන්නේ මහත් සංවේගයෙනි)


බත්තරමුල්ල පැලවත්ත පාර ඒ කාලයේ ඉතා පටු පාරක් විය. උඩවත්ත මෝටගේ‍්‍රඩරය පදවාගෙන ආවේ පැලවත්ත පැත්තේ සිට ය. ඒ පැමිණ විනාඩි දහයක් යන්නටත් පෙර ප‍්‍රධාන කාර්යාලයෙන් දුරකතන ඇමතුමකි.


”HDMG.... මොටගේ්‍්‍රඩරය අමාත්‍යංශයේ ලේකම්ගේ නිල රථයට ඉස්සර කරන්නට ඉඩ නොදී වේගයෙන් ධාවනය කර ඇති හෙයින් වහාම මේ ගැන පරීක්ෂණයක් කර වාර්තා කරන්න”


මට මතක හැටියට අමාත්‍යංශයේ ලේකම් පාස්කරලිංගම් ය. ආණ්ඩුවේ බලසම්පන්න චරිතයකි. එහෙව් උත්තමයෙකුගේ වාහනයට ඉස්සර කරන්නට ඉඩ නොදී මෝටර් ගේ‍්‍රඩරයක් ධාවනය කළ එහි ක‍්‍රියාකරු දැන් දඬුකඳේ ගැසිය යුතු ය.


”පැලවත්ත පාරෙ මොටගේ‍්‍රඩරේ අයින් කරලා වෙනින් වාහනයකට ඉස්සර කරන්න ඉඩ දෙන්න තැනක් කොහෙද තියෙන්නෙ සර්. මං දැක්කා ලොක්කෙකුගෙ වාහනයක් පිටිපස්සෙන් එනවා. ලොක්කෙක් තියා සොක්කෙක් ආවත් මොනා කරන්නද? පාර ඉඩ තියෙන එකක්යැ.. මං ඉතින් පාගලා ආවා” ඒ උඩවත්තගේ පැහැදිළි කිරීමයි.


පටු පාරක තමන්ට ඉස්සර කරන්නට ඉඩ නොදී ධාවනය කළ මෝටර් ගේ‍්‍රඩරයක් පිළිබඳව ඉහළට පැමිනිළි කරන්නටත් ඒ අහිංසක සේවකයාට එරෙහිව ක‍්‍රියා කළ යුතුයයි අදහස් කරන්නටත් තරම් උද්ධච්ච මානසිකත්වයකින් යුතු ලොක්කෝ ඒ කාලයේත් සිටියහ.


සේවකයාට තදින් අවවාද කළ බවත් මෝටගේ‍්‍රඩරයෙන් ඔහු ඉවත් කළ බවත් ඉහළට ලියා යවා වැඬේ ගොඩින් බේරා ගන්නට හැකි විය. එහෙම ලිව්වාට උඩවත්ත ඒ මෝටගේ‍්‍රඩරයේ දිගටම සේවය කළේ ය.


පළපුරුදු මෝටගේ්‍්‍රඩර් කි‍්‍රයාකරුවකුගේ වටිනාකම ලොක්කන් නොදන්නවාට ඉංජිනේරුවෝ දනිති.